-i6a77249e192b0.png)
Morris Solucanı Nedir? 1988'de İnternetin Büyük Bölümünü Yavaşlatan Program
2 Kasım 1988'de MIT ağından salınan Morris solucanı, Unix açıkları ve zayıf parolalarla yayıldı ve CERT'in kurulmasına yol açtı.
04/11/2026 09:43 | Son Güncelleme : 04/11/2026 11:17 | Bitcanlı Editörü
Bugün fidye yazılımlarını haberlerde sık duyuyoruz; ama kitlesel bir ağ olayının ilk büyük örneği 1988'de yaşandı.
Kısa Cevap
Morris solucanı, Cornell yüksek lisans öğrencisi Robert Tappan Morris tarafından 2 Kasım 1988 akşamı MIT ağından salınan, kendini çoğaltan bir programdı. Yaygın tahmine göre internete bağlı yaklaşık 60.000 bilgisayarın yüzde 10'u, yani yaklaşık 6.000 Unix makinesi etkilendi.
Nasıl Yayıldı?
- Unix sendmail yazılımındaki hata ayıklama modu açığı.
- finger servisindeki tampon taşması açığı.
- Parolasız rexec/rsh güven ilişkileri.
- Sözlük kelimeleri ve kullanıcı adı kalıplarından oluşan zayıf parolalar.
Etki ve Maliyet
Clifford Stoll yalnızca birkaç bin makinenin etkilendiğini tahmin etti. Toplam ekonomik etki için 100.000 ile 10 milyon dolar arası tahmin yaptı. Temyiz mahkemesi, kurulum başına temizlik maliyetini 200 ile 53.000 dolar arasında değerlendirdi.
Hukuki Sonuç
Morris, 1986 tarihli Bilgisayar Dolandırıcılığı ve Suiistimali Yasası kapsamında mahkûm edilen ilk kişi oldu. Üç yıl denetimli serbestlik, 400 saat toplum hizmeti ve toplam 13.326 dolar para cezası aldı.
CERT'in Doğuşu
Olay sonrasında DARPA, Carnegie Mellon Üniversitesi'nde ağ acil durumlarına koordineli yanıt veren CERT/CC'nin kurulmasını finanse etti.
Kaynaklar
Editör Notu
Bu içerik Bitcanlı Editörü tarafından genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; yatırım, vergi veya hukuk danışmanlığı değildir. Bitcanlı'nın bu yazıda anılan anılan kurumlarla ticari bir ortaklığı yoktur ve hiçbirini önermez. Yazı, 4 Kasım 2026'da kontrol edilen kaynaklara dayanır.
Bunlar da ilginizi çekebilir
Zaman Yolculuğu Gerçekten Mümkün mü?
Zaman yolculuğu yalnızca bilim kurgu mu? Görelilik teorisinden zaman genişlemesine, solucan deliklerinden geçmişe yolculuk paradokslarına kadar bilimin bu gizemli konuya verdiği cevapları keşfedin.
2 ay önce
Bilgisayar Simülasyonunda Yaşıyor Olabilir miyiz?
Yaşadığımız evren son derece gelişmiş bir bilgisayar simülasyonu olabilir mi? Nick Bostrom'un simülasyon argümanından kuantum fiziğine kadar uzanan bu tartışma, gerçekliğin doğası hakkında hâlâ kesin bir cevabı olmayan en ilginç sorulardan birini gündeme getiriyor.
2 ay önce
İnsan Zihni Bir Gün Bilgisayara Aktarılabilir mi?
İnsan beyninin tüm yapısını dijital bir sisteme kopyalamak mümkün olabilir mi? Mind Uploading ve Whole Brain Emulation fikirleri, beynin haritalanmasından bilincin doğasına kadar uzanan bilimsel ve felsefi soruları gündeme getiriyor.
2 ay önce