Bir makinenin düşünüp düşünemediğini nasıl anlarız? Alan Turing bu zor soruyu 1950'de pratik bir deneye indirdi.

Kısa Cevap

Turing testi, Turing'in "Computing Machinery and Intelligence" makalesinde önerdiği "taklit oyunu"na dayanır. Bir sorgucu, yazılı mesajlarla konuştuğu taraflardan hangisinin makine olduğunu ayırt edemezse makine testi geçmiş sayılır.

Oyun Nasıl İşliyor?

Orijinal oyunda sorgucu (C), ayrı odalardaki bir erkek (A) ve bir kadına (B) yazılı notlarla sorular sorarak hangisinin kadın olduğunu bulmaya çalışır. A yanıltmaya, B yardım etmeye çalışır. Turing, A'nın yerine bir makine geçerse ne olacağını sorar. Böylece "Makineler düşünebilir mi?" sorusunu "Taklit oyununda başarılı olacak dijital bilgisayarlar düşünülebilir mi?" sorusuna çevirmiş olur.

Eleştiriler

John Searle'ün 1980 tarihli "Minds, Brains, and Programs" makalesindeki Çin odası düşünce deneyi, sembolleri anlamadan işleyen programların testi geçebileceğini savunur; ELIZA gibi programlar bu tartışmada örnek olarak anılır.

Yarışmalar

Gümüş ve altın ödüller hiçbir zaman verilmedi.

Bugün

Modern dil modelleri akıcı konuşabiliyor; ancak bu, testin ölçtüğü şeyin "anlama" mı yoksa "taklit" mi olduğu tartışmasını bitirmiyor. ELIZA yazımıza da göz atabilirsiniz.

Kaynaklar

• Turing test - Wikipedia

Editör Notu

Bu içerik Bitcanlı Editörü tarafından genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; yatırım, vergi veya hukuk danışmanlığı değildir. Bitcanlı'nın bu yazıda anılan anılan kişi ve kurumlarla ticari bir ortaklığı yoktur ve hiçbirini önermez. Yazı, 4 Kasım 2026'da kontrol edilen kaynaklara dayanır.